400 Jaar Synode van Dordt: Filmprogramma

Een programma van 7 filmduo's + 1 filmconcert, tussen november en mei. Met inleidingen, debat of nagesprek en (optioneel) een traditionele maaltijd.

(Spiegel)beelden van de Nederlandse identiteit

Dit filmprogramma kijkt met een nieuwsgierige blik naar de manier waarop de Nederlandse identiteit weerspiegeling vindt in speelfilms. Hoe zien portretten van Nederlanderschap eruit in de ogen van Nederlandse filmmakers? 

Onze inspiratiebron is het gedachtegoed verbonden aan de Dordtse Synode (1618-1619), die politieke en theologische internationale topconferentie waarvan we het 4e eeuwfeest vieren. Deze vergadering heeft invloed gehad op de vorming van de Nederlandse mentaliteit en identiteit. Immers, één van de manieren om de Synode te beschouwen is als een ontmoeting van botsende opinies over hoe we ons als mensen moeten gedragen ten opzichte van elkaar en ten opzichte van het bovenmenselijke (=goddelijke). Zo werden leerregels geformuleerd, die in zekere mate als gemeenschappelijk zijn voorgesteld. We hebben ze samen (of denken ze te delen). Hier ligt een belangrijke bron voor het feit dat wij Nederlanders onszelf vaak als "Calvinistisch" betitelen. Een specifiek element hierin is hoe we omgaan met dat bovenmenselijke: het noodlot of een gelukkig toeval.

Vanuit dit denkkader is een programma samengesteld met 7 filmduo's.  Het programma kent een maandelijks ritme, steeds op een zaterdag of zondag.

We kozen Nederlandse films die karaktereigenschappen en (ongeschreven) leefregels laten zien en de ermee verbonden gedragspatronen, die we ons als Nederlanders eigen hebben gemaakt. Maar soms leer je meer over jezelf door de ogen van anderen. Daarom hebben we die films gekoppeld aan spraakmakende internationale films, die inspirerende parallellen opleveren. Zo ontstonden 7 koppels van films, oftewel 7 filmduo’s.

Voor verdieping, beschouwing en verbinding bij dat filmduo komt steeds een gastspreker naar The Movies. Iemand die vanuit heel verschillende invalshoeken zijn/haar licht laat schijnen op de films en het thema dat ze koppelt. Filmkenner/programmeur Peter Bosma introduceert het programma en modereert het nagesprek iedere keer.

Een 8e en specifiek onderdeel is een filmconcert op Za 24-11. Een zwijgende film uit 1929 wordt vertoond met live orgelbegeleiding in de Remonstrantse kerk. Hiermee onderstrepen we het bijzondere element in onze identiteit: de omgang met noodlot en grillig toeval. 

 

Omdat gastvrijheid ook een thema is, bieden we bij elk evenement een maaltijd aan. De inspiratie daarvoor komt uit het Rijksmuseum Kookboek (2016), met allerlei gerechten door de eeuwen heen met 50 typisch Nederlandse ingrediënten.

Programma-overzicht

Hieronder vind je de serie filmduo's en hun vertoningstijden. Elk filmduo heeft een eigen programma-pagina op deze website met meer inhoudelijke en praktische info. Klik op de titel en deze pagina opent zich.

Zaterdagavond 3-11-18: De blik in de spiegel - 19:15 & 21:30 u.

Het zelfbeeld van Nederland staat centraal. De start is de korte film Een winkelier keert niet weerom (1975) van Nouchka van Brakel, waarin een merkwaardige ontmoeting plaatsvindt in een zeer Hollands polderlandschap. Dan volgt Ei (1988) van Danniel Danniel, dat ons een typisch Hollandse dorpsleven toont met onderkoelde humor en verstilling. De tegenhanger komt uit België: Toto le Héros (1991). In het speelfilmdebuut van Jaco van Dormael volgen we een Waals jongetje, dat wel een zeer bijzonder zelfbeeld blijkt te hebben.

Gastspreker is regisseur Nouchka van Brakel. Vooraf serveren we een stampotmaaltijd

Zaterdagavond 24-11-18: Het noodlot – 20:00 u.

Het noodlot is onafwendbaar. Zonder woorden wordt dit voelbaar gemaakt in de Tsjechische zwijgende film De organist van de St. Vith van Martin Fric uit 1929. De film komt uit het archief van Filmmuseum Eye en wordt vertoond met live begeleiding op het kerkorgel door Cor Ardesch, de stadsorganist van Dordrecht.

De locatie is de Remonstrantse kerk aan de Cornelis de Wittstraat 28. Filmkenner Peter Bosma verzorgt de inleiding en interviewt Cor Ardesch. Vooraf een gerecht van stoofvlees.

Zaterdag 29-12- 18: De vrije wil – 15:30 & 19:15 u.

De Kerstweek als rustmoment om na te denken over de vrije wil. In welke mate kunnen we de verantwoordelijkheid nemen voor ons eigen leven? Over zelfstandig denken, maakbaarheid en redelijkheid. Het programma start met de korte film Dilemma (2005) van Boris Paval Conen. Daarna volgt de realistische thriller Doodslag (2012) van Pieter Kuijpers (2012). Theo Maassen is een ambulancebroeder die tijdens een oproep een doodsklap uitdeelt aan een treiterende Marokkaan. De Belgisch/Franse tegenhanger is La Fille Inconnue (2016) van de gebroeders Dardenne. Een huisarts gaat schuldbewust op zoek gaat naar de naam van een anoniem moordslachtoffer.

Gastspreker is de Remonstrants predikant uit Rotterdam (ovb). Tussendoor serveren we een fijne dagschotel.

Zondagmiddag 20-01-19: Het grillige toeval – 13:30 & 16:00 u.

Wat doen we wanneer het grillige toeval ons leven overhoop gooit? Wie anders dan filmmaker Alex van Warmerdam kan ons in Nederland deze vraag voorhouden? We kozen zijn meesterwerk Borgman (2013), waar zijn thematiek in volle allure tot uiting komt. De tegenhanger komt opnieuw van Jaco van DormaelMr. Nobody (2009) toont ons een man die terugblikt op zijn leven en peinst hoe alles anders had kunnen lopen als hij vroeg in zijn leven andere keuzes gemaakt had.

Als gasten zijn uitgenodigd filmjournalist Kevin Toma (De Volkskrant) en de regisseur zelf. Na afloop eten we vis

Zaterdagavond 23-02-19: Vrijheidsdrang – 19:15 & 21:45

Vrijheidsdrang is een rode draad in de ontwikkeling van de Nederlandse identiteit. Onze aanhoudende worsteling met regels, fatsoensnormen, autoriteit etc., vaak ook gepresenteerd als generatiekloof. Deze worsteling in de naoorlogse jaren is treffend beschreven in de legendarische roman De avonden van Gerard Reve. Dit boek werd verfilmd in 1989 door Rudolf van den Berg. Ter onderstreping vertonen we de Amerikaanse film On the Road (2012) van Walter Salles over de opkomende vrijheidsdrang in diezelfde periode, gebaseerd op de al even legendarische roman van Jack Kerouac

Naar een spraakmakende vrijbuiter of vrijdenker gaat de zoektocht nog voort. De maaltijd vooraf bevat in ieder geval spruitjes.

Zondag 24-03-19: Stille waters – 15:30 & 19:15 u.

Stille waters hebben diepe gronden. Is dit wellicht de kern van ons Hollandse calvinisme? Introverte karakters ondergaan lijdzaam en zwijgzaam onrecht. Opkroppen totdat de bom barst, want het verlangen naar verlossing laat zich niet meer onderdrukken. Boven is het stil (2013) van Nanouk Leopold toont het eenvoudige landleven van een introverte boer, in wiens ziel van alles borrelt. De tegenhanger is True Grit (2010) van Joel & Ethan Coen, de remake van een legendarische western, waarin een koppig meisje gerechtigheid zoekt voor de moord op haar vader.

Voor het gesprek tussen beide films zijn uitgenodigd Dana Linssen, hoofdredacteur van De Filmkrant en regisseur Nanouk Leopold. De maaltijd tussendoor komt van het land.  

Maandagmiddag 23-04-19 (2e Paasdag): De Passie van Bach – 13:30 & 16:00 u.

De Matthäus Passion van J.S. Bach bezingt het lijdensverhaal van Jezus Christus. Waarom is dit muziekstuk in Nederland zo enorm populair? Wat zegt dat over ons? In 2015 onderzocht Ramon Gieling dit in zijn fascinerende mozaïek-film Erbarme Dich: Matthäus Passion Stories. Dit combineren we met de Duitse filmproductie Chronik der Anna Maria Magdalena Bach (1968) van het regie-duo Jean-Marie Straub & Danièle Huillet. Vanuit de dagboekaantekeningen van zijn tweede vrouw ontvouwt zich het leven van de beroemde componist in een strenge kostuumfilm vol muziek. 

Gastspreker is ntb. Tussendoor serveren we een High Tea (+2,50 eu)

Zondagmiddag 19-05-19: De blik op de toekomst – 13:30 & 16:00 u.

Als slotstuk kijken we de toekomst in. De Nederlandse samenleving verandert. Tegelijkertijd zijn oude tradities populair. Wat doen die ontwikkelingen met onze identiteit? Welke omgangsvormen en leefregels zijn wenselijk in de multiculturele samenleving in een mondiale context? Wat zijn de scheidslijnen van acceptatie en uitsluiting? Zijn we op weg naar tijden van toenemende integratie of juist intense polarisatie met een onoverbrugbare Wij-Zij kloof? Overheersen de korte lontjes en grote bekken of kunnen we vertrouwen op een redelijk gesprek?

De programma-invulling is nog open. Omdat we de antwoorden op deze vragen gedurende het programma verder willen ontdekken. Om te helpen nodigen we opiniemakers en denkers uit. En er is aandacht voor de animatiefilm Sanne’s Synode van Wim Goossens & Jan Stroeve, waarin het 10-jarige meisje Sanne een tijdreis maakt naar het Dordrecht van 1618. Deze film vormt een aanzet om met kinderen nieuwe Dordtse Leerregels te vinden.

Wat zullen we hierbij eens eten? 

Kaartverkoop 

Kaarten voor een filmduo en het filmconcert kosten 15 euro. Losse films hebben normale tarieven. Een maaltijd kost 12,50 euro. Een dagticket voor filmduo + maaltijd is 26 euro. Cineville + Strippenkaart zijn geldig en worden 2 x afgestempeld per filmduo.

Voor elk filmduo is een aparte webpagina gemaakt, waarop de kaarten online te boeken zijn. Telefonisch reserveren kan ook via 078-7200777.

Regisseur
Peter Bosma, Geert ter Steeg, Cilia Hogerzeil (-)

Release

06 december 2018

Taal

Nederlands en anderstalig

Ondertiteling

Nederlands

Lengte

variërend minuten

Filmkeuring
Mogelijk schadelijk tot 12 jaar Mogelijk schadelijk tot 16 jaar